Dirk over de aanpak van terreurverdachten

aanpak terreurverdachten


‘Ons werk ligt onder een vergrootglas’


Dirk (55), toezichthouder landelijke unit TER (Terrorisme, Eenlingen en Radicalisme):

‘Er is geen eenduidig profiel van geradicaliseerde verdachten of daders: er zitten er tussen met universitaire diploma’s, of ex-criminelen, of jongens die met hun hele gezin uitreizen. Ook bekeerlingen zien we veel, die hebben nog wat te bewijzen. Wij als reclasseringswerkers proberen deze mensen een ander perspectief te bieden dan gewelddadig extremisme. Dat is niet eenvoudig: een wasstraat om extremistische overtuigingen zomaar weg te poetsen, bestaat niet.

Professioneel team

Drie jaar geleden begon ik bij team TER. Ik had in de jaren ervoor als toezichthouder in de regio Delft veel ervaring op kunnen doen met uitreizigers naar Syrië en werkte regelmatig samen met de politie en het Openbaar Ministerie (OM). Het team begon kleinschalig, maar werd door de grote toename van uitreizigers al snel een professioneel team. Nu zijn we met tien reclasseringswerkers die allemaal een speciale opleiding hebben gevolgd. We werken landelijk samen met islamexperts, psychologen, imams, gemeenten en ketenpartners als de politie, het OM en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV).


‘We zijn nooit helemaal zeker van onze zaak’


We proberen deze mensen een stap terug te krijgen in de zogenaamde radicaliseringspiramide. Ze voelen zich vaak achtergesteld en niet serieus genomen in de Nederlandse samenleving. Net als extreemlinkse activisten en extreemrechts zich vastbijten in een overtuiging of ideologie, gaan zij zich verdiepen in de islam. Sommigen van hen doen dan nog een trede hoger. Zij zitten dan bijvoorbeeld veel op haatsites over het Westen. Wij proberen ze een ander inzicht te geven en ze een stap terug te laten doen.

Blauwe ogen

We zijn nooit helemaal zeker van onze zaak. Soms begeleiden we iemand al jaren en piept hij er ineens tussenuit. Dan reizen ze af naar Syrië. Aan de andere kant begeleiden we nu ook heel intensief een cliënt die heel blij is met de kennis die ze bij ons opdoet. Ook begeleid ik een bekeerling die terug is gekomen uit Syrië en in de top van de radicaliseringspiramide zat. Hij zegt dat hij anders denkt nu. We geloven hem echter niet meteen op zijn blauwe ogen.


‘Soms begeleiden we iemand al jaren en piept hij er ineens tussenuit’


Ellende

Vorig jaar had ik een jongen van negentien onder toezicht. Zijn jongere broertje was afgereisd naar Syrië en het OM verdenkt mijn cliënt van het aanzetten tot de reis. De jongen ontkent. Het gezin is er kapot van. Ze waren naar Nederland gekomen voor de toekomst van hun kinderen en nu gaat één zoon weer terug naar alle ellende. Tussen vader en zoon is een vertrouwensbreuk ontstaan. Het gezin is verscheurd en de jongen is uit huis gegaan. Zijn studie is door alle stress mislukt.

Dit werk vraagt ontzettend veel van me. Ik zie mijn negen cliënten iedere week, soms drie kwartier, soms twee uur. Dit is heel anders werken dan het reguliere reclasseringswerk: ik ben hier toezichthouder en adviseur tegelijk. Bovendien vraagt dit directe actie en heb ik veel overleg met politie, Veiligheidshuizen, gemeenten en collega’s. Ons werk ligt natuurlijk onder een vergrootglas. Er hoeft maar iets te gebeuren of het staat in de krant. We gaan nog secuurder om met ons werk, want je wordt er meteen op afgerekend.

Bedreigingen

Er wordt gezegd dat we als TER-teamleden extra risico lopen. Zelf beleef ik dat niet zo. Als woonwagenbewoner leerde ik vroeger al snel de regels van de straat. Bovendien heb ik 22 jaar lang met de allerzwaarste criminelen in de bajes gewerkt. Daar werd je ook wel eens bedreigd: ‘Die klote reclassering, wacht maar tot ik vrij kom.’ Nou, daar lig ik niet wakker van.


‘Dit werk vraagt ontzettend veel van me’


Ik ben vooral ontzettend trots op ons team, allemaal vakmensen met passie voor hun werk die allemaal hard werken voor de veiligheid in Nederland. Ze brengen ieder hun eigen expertise in. Er zijn er die alles weten van de Koran, weer een ander heeft veel kennis van hoe netwerken in elkaar zitten en ik ben weer sterk in gedrag en culturen. Onze samenwerking is heel bijzonder. We staan altijd voor elkaar klaar.’